Her sınavdan sonra okul koridorlarında veya sosyal medyada şu cümleyi mutlaka duyarsınız: "Matematikteki o çok zor olan olasılık sorusunu yaptım, kimse yapamadığı için standart sapmadan bana çok puan gelecek!"
Sınava hazırlanan milyonlarca öğrencinin inandığı bu cümle, teknik olarak koca bir efsaneden ibarettir. Gelin, ÖSYM'nin puan hesaplama algoritmasında standart sapmanın aslında nasıl çalıştığını ve sizi nasıl bir tuzağa düşürdüğünü inceleyelim.
1. Soruların Değil, "Testin" Standart Sapması Vardır YKS puanlama sisteminde (madde güçlük indeksi kullanılmadığı için) tekil soruların standart sapması yoktur. Yani sınavdaki en zor, hiç kimsenin yapamadığı o matematik problemi ile sınavdaki en kolay, herkesin 10 saniyede çözdüğü temel kavramlar sorusunun puan getirisi tamamen ama tamamen aynıdır. ÖSYM, standart sapmayı soru bazında değil; test bazında hesaplar.
2. Test Bazında Standart Sapma Ne Demektir? Tüm Türkiye'nin TYT Matematik testinde (40 soru) yaptığı netlerin ortalaması alınır. Eğer o yıl sınav çok zorsa ve Türkiye ortalaması 5 nete düştüyse, o yıl tüm matematik testinin katsayısı artar. Yani matematikten yapacağınız her bir net, önceki yıla göre daha değerli hale gelir. Ama matematikteki 40 sorunun 40'ı da yine kendi içinde birbirine eşit puana sahiptir. Zor olan soru ekstra puan getirmez; test genel olarak zorsa, o testteki her soru normalden biraz daha fazla puan getirir.
3. Bu Efsane Sizi Nasıl Bir Tuzağa Düşürüyor? Öğrenciler, "Zor sorular bana çok puan getirecek" yanılgısıyla hareket ettikleri için, sınav anında yapamadıkları inatçı bir matematik sorusuyla 5-6 dakika boyunca boğuşurlar. Oysa o soruyu boş bırakıp aynı testteki 3 tane kolay soruyu çözseler, 3 kat daha fazla puan alacaklardır! Sınav bir bilgi testi olduğu kadar bir stres ve zaman yönetimi oyunudur.
4. Kilit Taktik: Turlama Yönteminin Asıl Amacı Tam da bu sistem yüzünden derece yapan öğrencilerin en çok kullandığı taktik "Turlama Yöntemi"dir. Madem her sorunun puanı aynı, o zaman birinci turda sadece 30 saniyede veya 1 dakikada çözülebilen tüm kolay soruları aradan çıkarıp, puanları bir an önce kasaya koymanız gerekir.
Gerçek YKS senaryolarında, aynı netlerle geçmiş yıllarda nasıl farklı sıralamalar geldiğini ve standart sapmanın testlerin genel puanlarını nasıl etkilediğini görmek için yksanaliz.com hesaplama modülümüzü kullanarak kendi denemelerinizi kıyaslayabilirsiniz!